Жамбыл облысында инвестициялық экожүйені құқықтық-әкімшілік тұрғыдан ретке келтіру жұмысы қарқын алып, «қағаздағы жоспардан» нақты алаңдық іске көшу үдерісі жеделдей түсті.
Облыс прокуроры Нұрғалым Әбдіровтің төрағалығымен өткен кеңестерде уәкілетті органдар, әкімдіктер, басқарушы компаниялар және индустриялық аймақтардың операторлары қатысқан келіссөздер легі нәтижесінде инвестор құқығын қорғауға бағытталған пәрменді шаралар топтамасы бекітілді: тиімсіз жобалар бойынша жерді мемлекет меншігіне қайтару, жосықсыз мердігерлерден берешекті сот тәртібімен өндіру, келісім-шарттық міндеттемелерді орындату, инженерлік-логистикалық инфрақұрылымды іске қосу кестесіне «қатты» мерзіммен және жауапты тұлғалармен енгізу.
Прокуратураның құқықтық сүйемелдеуі арқасында 23 инвестордың мүддесі қорғалып, өңір экономикасына 689 млрд теңге көлемінде капитал салынды; «Jibek joly» АЭА аясында 29 млрд теңгеге 5 жоба іске асуда (шамамен төрт мыңға жуық жұмыс орны), 486 млрд теңгеге 5 жоба құрылыс сатысында, 438 млрд теңгеге 13 жоба жоспардан нақты фазаға өтуге дайындалып жатыр — бұл портфель аймақтың өндірістік қуатын ұлғайтып, қосылған құнды өнім үлесін көбейтуге серпін береді. «Тараз» индустриялық аймағы мен «Талас» субаймағында электр, су, газ, автожол және кірме теміржол сияқты базалық инфрақұрылымға қосылу мәселелері құқықтық құжаттармен алдын ала бекітіліп, әр тармақ бойынша «жол картасы» жасалды: техникалық шарт беру мерзімі, рұқсат рәсімдерінің тізбесі, сметалық-мерзімдік кестелер, жауапты лауазымдар, бақылау нүктелері.
Прокурор Әбдіров өндіріс алаңдарын аралап, «Karatau Chemicals» және «Talas Investment Company» ұжымдарымен кездесулер өткізіп, нақты проблемаларды тыңдады: бұрынғы үйлестіру шаралары газ, су, жарық мәселесін шешсе, қазір ішкі жолдар мен теміржол инфрақұрылымын толықтыру — басты міндет; ол үшін қаржыландыру көздері, жобалық-сметалық құжаттама дайындығы, мердігердің мобилизациясы және пайдалануға беру актілерінің мерзімі қайта нақтыланды. Инвестор құқығын қорғаудың «нөлдік төзімділік» қағидаты әкімшілік-бюрократиялық кедергілерге де қатысты: заң бұзылған сәтте актілеу, прокурорлық ұйғарым, міндеттеуді орындату, талап қою, атқарушылық өндіріс тетіктері іске қосылады; лауазымдық салғырттық пен созбалаңға жол берілмейді, жауапкершілік жеке-дара бекітіледі.
Облыс прокуроры цифрлық ашықтықты арттыру мақсатында әр қала мен аудан әкімдігінде Ұлттық цифрлық инвестициялық платформаны енгізуді ұсынды: бұл «бір терезе» қағидатымен real-time мониторинг жүргізуге, келісімдер мен рұқсаттардың жүрісін лезде көруге, тәуекелді ерте анықтауға, кері байланыс пен құқықтық бағалауды жеделдетуге мүмкіндік береді; параллель түрде өтінімнің мәртебесі, техникалық шарттардың дайындық деңгейі, қосылу актілерінің кестесі, қаржыландыру шегерімдері, жер телімдерінің құқықтық мәртебесі интерактивті түрде көрінеді.
Инвестор үшін түсінікті және болжамды орта жасауға бағытталған бұл кешенді қадамдар сатып алу рәсімдеріндегі ашықтықты (тендер құжаттамасының қолжетімділігі, келісімдер реестрі, қосымша келісімдердің жариялылығы), комплаенс мәдениетін (корпоративтік этика кодексі, мүдделер қақтығысын болдырмау, сыбайлас жемқорлық тәуекелін бағалау картасы) және дауларды жедел шешу арналарын (медиация, бейтарап арбитражға жол ашу) күшейтеді. «Jibek joly» АЭА мен индустриялық алаңдардағы тиімсіз активтерді реттеу жұмысы бос тұрған өндірістік ғимараттарды, пайдаланылмайтын жер телімдерін экономикалық айналымға қайта қосуға жағдай жасап, жабдықтау-өткізу тізбегін (supply chain) қысқартуға, кластерлік кооперацияны (шикізат — жартылай фабрикат — дайын өнім — логистика — экспорт) дамытуға мүмкіндік береді. Инвестициялық жобалардың әлеуметтік әсері де айқын: жаңа жұмыс орындары, жергілікті бюджеттік түсімдердің өсуі, сервистік қызметтер нарығының кеңеюі, шағын және орта бизнес үшін қосалқы тапсырыстардың көбеюі, кадр даярлау мен қайта оқыту бағдарламалары арқылы өңірлік еңбек нарығының икемділігі артады.
Түйіндей айтқанда, Прокурор Нұрғалым Әбдіров бастаған құқықтық-қадағалаулық шаралар пакеті — заң үстемдігі, айқын ереже, нақты мерзім, жеке жауапкершілік және цифрлық ашықтық қағидаларына сүйенген инвестициялық климаттың жаңа стандарты: осындай құқықтық тәртіп бар жерде капитал қорғалмақ, кедергі қысқармақ, жоба жылдам іске қосылмақ, өндіріс көлемі ұлғаймақ, өңір халқы үшін тұрақты табыс пен сапалы жұмыс орындары көбірек ашылмақ.
