«Заң» Медиа-корпорациясының» тікелей ұйымдастыруымен қолға алынған Кемел Тоқаев атындағы республикалық детектив шығармалар байқауы сегізінші белесін бағындырды. Биылғы байқау жүлдегерлері қасиетті Тараз жерінде марапатталды.
Жас детектившілер қатарын көбейту, сол арқылы қазақ әдебиетінде көңіл бөлінбей қалған детектив жанрын көркейту мақсатында қолға алынған шараны Қазақстан соттары тұрақты түрде қолдап келеді.
Тарихты еске алсақ, 2018 жылы байқаудың алғашқы қарлығаштары Алматы қалалық сотында марапатталды. Бұл ретте ғалым-судья, қалалық соттың сол кездегі төрағасы Нұрғазы Әбдіқановқа, сондай-ақ, баспасөз қызметінің басшысы болған Бауыржан Ахметовке алғысымыз шексіз. Жаңадан ұйымдастырылған шараның жалғасты болуына алғаш рет қолдау көрсетіп, демеген де Алматы қалалық сотының ұжымы болатын. Байқауға екі жыл қатарынан қолдау білдірген Нұрғазы Әбенұлы қала соттары қараған резонансты істерді мұрағаттан алдыртуға көмек беріп, олардың детектившілер қаламына арқау болуына септігін тигізді.
Алматы қалалық сотының игі ісін Қазақстанның сот саласының дамуында өзіндік қолтаңбасы бар судья, Түркістан облыстық сотының экс-төрағасы Тұрысбек Мыятбеков одан әрі жалғастырып, байқау шоқтығын жоғары деңгейге көтерді.
Төрағаның бастаған істі жоғары деңгейге жеткізбей тынбайтын талапшылдығы, еңбекқорлығы, ұйымдастыру шеберлігі осы шара барысында да анық байқалды. 2021 жылғы доданың қорытындысы киелі Түркістанда шығарылды. Тұрысбек Ерболғанұлының қолдауымен өткен байқауда облыстық соттың судьялары өздері қарап-шешкен шулы істерді қаламгерлерге арнайы беріп, детектившілер оларды шығарма өзегіне айналдырды. Айтып өтерлігі, бұл шығармалар топтасқан кітап дайын тұр, алдағы уақытта жарыққа шығып, оқырман бағасын алары анық. Ең бастысы, Тұрысбек Ерболғанұлы детектив байқауын тек Алматыда өткізе бермей, елімізің әр өңірінде ұйымдастырудың тиімділігін, пайдасын өз тәжірибесінде дәлелдеп берді. Бұл шын мәнінде еліміздің түкпір-түкпірінен келген жүлдегерлерге әр аймақтың дамуын, ішкі туризмін насихаттаудың, детектив шеберлерін марапаттау арқылы аймақ халқының жанрға деген қызығушылығын арттырудың тамаша мүмкіндігі еді.
Қазақ детективінің көшбасшысы Кемел Тоқаев атындағы детектив байқауын жыл сайын еліміздің әр өңірінде өткізу бұл күнде дәстүрге айналды. Мысалы, байқау 2022 жылы Қызылордада, 2023 жылы Талдықорғанда, 2024 жылы Шымкентте, ал биыл Тараз қаласында өтті. Байқау жүлдегерлерін марапаттау салтанатынан өңір соттары ешуақытта қалыс қалған емес.
Бұл тұрғыда Қызылорда облыстық сотының төрағасы Әділхади Шығамбаев, Жетісу облыстық сотының төрағасы Ерлік Кененбаев, Шымкент қалалық сотының төрағасы Әділхан Шайхисламов, Жамбыл облыстық сотының төрағасы Ербол Ахметжанов, Жамбыл облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы Нұрмұхаммат Әбидов, облыстық соттың әкімшілік істер жөніндегі алқа төрағасы Самат Тауасаров пен Байзақ аудандық сотының төрағасы Досжан Төленбековтің есімдерін айрықша атағымыз келеді. Жүлделі орындарға ұсынылған шығармалармен танысқан соттар жеңімпаздарға өздерінің арнайы сыйлықтарын тағайындады. Бұл, әрине, қазақ әдебиетіне, оның ішінде детективіне деген шынайы жанашырлық пен құрметтің белгісі.
Соттар – әділдік жаршысы, қоғамымызда заң үстемдігін қамтамасыз ету міндеті жүктелген бірден-бір билік өкілдері. Сондықтан, олардың өз жұмыстарына тікелей қатысы бар детектив жанрының өркен жаюына немқұрайдылық танытпауы кімді де болса қуантары хақ.
Кемел Тоқаев атындағы детектив байқауына, детектившілерге ұдайы қолдау көрсетіп, әрқашан қасымыздан табылып келе жатқан соттар ұжымына ризашылығымызды білдіреміз. Алдағы уақытта да байқау жеңімпаздары қазылар қауымының қолдауынан кенде қалмайтынына бек сенімдіміз.
Түймегүл Ибашева,
«Заң газеті»
